Pharus'un Pusulası #77
Küresel Haberler, L2 Köşesi, Yönetişim Haberleri, Gerçek Dünya Varlıkları (RWA), Pharus Takımından Notlar ve Haftanın MEME’i
TL; DR (Çok Uzun; Özet Geç)
Pump.fun, Vyper’ı Satın Aldı: Zincirler Arası İşlem Terminali Genişliyor
Polymarket’in Ana Şirketi, Token Lansmanı Planları Arasında “POLY” Marka Başvuruları Yaptı
Bithumb Yanlışlıkla Kullanıcılara Bitcoin Gönderdi; Borsada Geçici Fiyat Dalgalanması Yaşandı
BitMEX, Hyperliquid İçin “Copy Trading” Özelliğini Başlattı
ACI, Düşük Gelir Gerekçesiyle Üç Katman-2 Ağındaki Faaliyetlerin Durdurulmasını Önerdi
MegaETH Vakfı, MEGA Token Geri Alımlarını USDM Stablecoin Gelirleriyle Finanse Edecek
Aptos Tabanlı Perp DEX Merkle Trade Faaliyetlerini Durduruyor
Küresel Haberler
Pump.fun, Vyper’ı Satın Aldı: Zincirler Arası İşlem Terminali Genişliyor
Solana tabanlı memecoin lansman platformu Pump.fun, işlem yürütme terminali Vyper’ı satın aldığını duyurdu. Bu stratejik hamle ile Vyper’ın ekibi ve altyapısı, Pump.fun’ın daha geniş ürün yelpazesine, özellikle Ekim 2025’te satın alınan ve “Terminal” olarak yeniden adlandırılan platforma entegre edilecek. Vyper’ın mevcut altyapısının Terminal’e taşınmasının ardından Vyper markası aşamalı olarak sonlandırılacak. Bu satın alma, Pump.fun’ın özellikle Base gibi EVM (Ethereum Sanal Makinesi) uyumlu ağlarda işlem hızını ve verimliliğini artırarak zincirler arası (cross-chain) bir güç olma hedefini pekiştiriyor. Pump.fun kurucu ortağı Alon Cohen, piyasa koşullarına rağmen ekibi agresif bir şekilde büyütmeye devam ettiklerini belirtti.
Polymarket’in Ana Şirketi, Token Lansmanı Planları Arasında “POLY” Marka Başvuruları Yaptı
Popüler tahmin piyasası platformu Polymarket’in sahibi olan Blockratize Inc., ABD Patent ve Marka Ofisi’ne (USPTO) “POLY” ve “$POLY” kelimeleri için marka başvurularında bulundu. 4 Şubat’ta yapılan bu başvurular; finansal yazılımlar, dijital token hizmetleri ve kripto para işlem platformu gibi kategorileri kapsıyor. Şirket yetkilileri daha önce yerel bir token ve airdrop planladıklarını doğrulamış olsa da henüz kesin bir tarih verilmiş değil. Geçtiğimiz ay 7,7 milyar dolarlık işlem hacmiyle rekor kıran platformun bu hamlesi, beklenen token lansmanına yönelik yasal hazırlıkların hızlandığına işaret ediyor.
Bithumb Yanlışlıkla Kullanıcılara Bitcoin Gönderdi; Borsada Geçici Fiyat Dalgalanması Yaşandı
Güney Kore merkezli kripto para borsası Bithumb, bir kampanya (Random Box) sırasında teknik bir hata yaparak bazı kullanıcılara planlanandan çok daha fazla Bitcoin gönderdi. Yaklaşık 1,36 dolar değerinde (2.000 Kore Wonu) ödeme alması gereken bazı kullanıcıların hesaplarına yanlışlıkla 2.000 BTC (yaklaşık 140 milyon dolar) yatırıldığı bildirildi. Hatalı gönderimi fark eden bazı kullanıcıların bu varlıkları hızla satmaya çalışması, borsa üzerindeki BTC/KRW paritesinde yaklaşık %15’lik ani bir fiyat düşüşüne neden oldu. Bithumb, iç kontrol sisteminin durumu hemen fark ettiğini, ilgili hesaplardaki işlemleri kısıtladığını ve olayın bir dış siber saldırı veya hackleme ile ilgisi olmadığını açıkladı. Yerel yetkililer, yaklaşık 3 milyar wonun nakit olarak çekildiğini belirtirken, olayın büyüklüğü nedeniyle kapsamlı bir soruşturma başlatıldı.
BitMEX, Hyperliquid İçin “Copy Trading” Özelliğini Başlattı
Kripto türev borsası BitMEX, merkeziyetsiz bir Katman-1 ağı olan Hyperliquid üzerindeki işlemleri takip etmek ve kopyalamak isteyen kullanıcılar için yeni bir “Copy Trading” (İşlem Kopyalama) hizmeti duyurdu. Bu entegrasyon sayesinde kullanıcılar, Hyperliquid üzerindeki başarılı yatırımcıların stratejilerini BitMEX platformu üzerinden otomatik olarak kopyalayabilecekler. BitMEX, bu hamleyle merkezi borsa (CEX) kullanıcı deneyimi ile merkeziyetsiz finans (DeFi) ekosisteminin sunduğu likiditeyi birleştirmeyi hedefliyor. Şirket, kullanıcıların Hyperliquid’in popüler vadeli işlem piyasalarına daha kolay erişmesini sağlarken, aynı zamanda ekosistemdeki şeffaflığı ve profesyonel yatırımcı stratejilerine erişimi artırmayı amaçlıyor.
ACI, Düşük Gelir Gerekçesiyle Üç Katman-2 Ağındaki Faaliyetlerin Durdurulmasını Önerdi
Aave Chain Initiative (ACI), Aave topluluğuna sunduğu yeni bir teklifte, protokolün Metis, Gnosis ve Base ağlarındaki belirli versiyonlarının dondurulmasını önerdi. Teklifin ana gerekçesi, bu ağlardaki borç verme ve borç alma hacimlerinin beklentilerin çok altında kalması ve elde edilen gelirin, bu ağların bakım ve güvenlik maliyetlerini karşılamaması olarak belirtildi. ACI, protokolün kaynaklarını daha verimli kullanmak ve risk yönetimini optimize etmek adına, düşük performans gösteren bu Katman-2 konuşlandırmalarının kademeli olarak sonlandırılmasını (off-boarding) savunuyor. Eğer teklif kabul edilirse, Aave bu ağlardaki operasyonel yükünü azaltarak büyüme potansiyeli daha yüksek olan diğer entegrasyonlara odaklanacak.
MegaETH Vakfı, MEGA Token Geri Alımlarını USDM Stablecoin Gelirleriyle Finanse Edecek
MegaETH Vakfı, ağın yerel stablecoin’i olan USDM’den elde edilen gelirleri, piyasadan düzenli olarak MEGA token satın almak (geri alım) için kullanacağını duyurdu. Ethena ile ortaklaşa geliştirilen USDM, rezervlerini BlackRock’ın BUIDL fonu tarafından desteklenen USDtb üzerinde tutarak getiri sağlıyor. Vakıf ayrıca, MEGA token üretim etkinliğinin (TGE) gerçekleşmesi için üç bağımsız kriter (KPI) belirledi: USDM arzının 500 milyon dolara ulaşması, ağda 10 uygulamanın yayına girmesi veya 3 uygulamanın 30 gün boyunca günlük 50.000 dolar işlem ücreti üretmesi. Bu hedeflerden herhangi birine ulaşıldıktan 7 gün sonra token lansmanı gerçekleştirilecek.
Aptos Tabanlı Perp DEX Merkle Trade Faaliyetlerini Durduruyor
Aptos ağı üzerindeki en büyük merkeziyetsiz sürekli vadeli işlem borsalarından (Perp DEX) biri olan Merkle Trade, operasyonlarını sonlandırma kararı aldığını duyurdu. Platform tarafından yapılan açıklamada, sürdürülebilir bir büyüme ivmesi yakalamanın zorluğu ve mevcut piyasa koşulları gerekçe gösterilerek iş faaliyetlerinin durdurulduğu belirtildi. Kullanıcıların varlıklarını çekebilmeleri için belirli bir süre tanınırken, bu kapanış kararı Aptos ekosistemindeki likidite ve platform çeşitliliği açısından önemli bir kayıp olarak değerlendiriliyor. Merkle Trade, özellikle “gamified” (oyunlaştırılmış) işlem deneyimiyle dikkat çekiyordu; ancak görünen o ki, Perp DEX segmentindeki sert rekabet platformun uzun vadeli kalıcılığını engelleyen bir unsur oldu.
Sponsorlarımız Huma Finance ve Jupiter’e Teşekkürlerimizle 💚💜
✨ Daha fazla haber:
ENS Labs “Namechain” Katman-2 Projesinden Vazgeçti; ENSv2 Tamamen Ethereum Mainnet’e Odaklanıyor
AB Bakanları, Euro Endeksli Stablecoin’lere İlişkin Raporu Tartışmaya Hazırlanıyor
Bitcoin Satış Dalgası, BlackRock ETF’i Etrafında Hedge Fonu Spekülasyonlarını Tetikledi
Fed’in “Skinny Master Account” Önerisi: Kripto Sektörü ve Geleneksel Bankalar Arasında Görüş Ayrılığı
CME Group, Kendi Kripto Token’ını Çıkarmayı Değerlendiriyor
Çin, RWA Tokenizasyonu ve Offshore Yuan Stablecoin’lerine Karşı Tavrını Sertleştiriyor; Kripto Yasağını Yeniledi
Bernstein: IREN’deki Satış Dalgası Kazançları Değil, Eksik Olan Yapay Zeka Anlaşmasını Yansıtıyor
L2 Köşesi
Son 7 Gün için Layer 2 Projeleri
Bu köşemizde, Web3 ekosisteminde yükselişe geçen Layer 2 projelerini inceleyip, son 7 gün içinde en fazla büyüme kaydeden projelerin performansını değerlendiriyoruz. Ayrıca, toplam değer kilitli (TVL) sıralamasında önde gelen Layer 2 çözümlerine de yer veriyoruz.
Kilitli Toplam Değer (TVL)
Bu hafta TVL (Toplam Kilitli Değer) köşemizde, Web3 ekosisteminde hızla büyüyen Layer-2 projelerini mercek altına alıyoruz. Bu gelişmeler, Layer-2 çözümlerinin potansiyelini ve ekosistemdeki önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Yönetişim Haberleri
Kyle Samani’nin Hyperliquid eleştirisi, Multicoin’den ayrılığının ardından tartışma yarattı.
Kyle Samani, Multicoin Capital’den ayrılmasından kısa süre sonra Hyperliquid’i sert sözlerle eleştirdi. Samani, protokolü kapalı kaynak, izinli yapı ve merkeziyetçi yönetişim tercihleri nedeniyle “kriptonun yanlış giden her şeyi” olarak nitelendirdi ve “Hyperliquid izinsiz değil” dedi. Aynı dönemde Multicoin ile bağlantılı cüzdanların 40 milyon doların üzerinde HYPE topladığına dair onchain veriler ortaya çıkınca, ayrılığın arkasında HYPE konusunda görüş ayrılıkları olabileceği yönünde spekülasyonlar arttı. Samani ise Multicoin’in HYPE alımları sorulduğunda netti: “Orada çalışmıyorum.” Taraflardan hiçbiri ayrılığın portföy kararlarıyla bağlantılı olduğunu doğrulamadı.
ZKsync’te yönetişim odaklı Delegasyona Dayalı Stake pilotu başladı.
ZKsync, protokol güvenliğinin merkezine yönetişimi koyan ZKnomics Stake Pilot Programı’nı duyurdu. Programda ödüller, yalnızca aktif bir delegasyona devredilmiş stake edilmiş ZK token’larına veriliyor. Aktif delege, son 5 oylamanın en az 2’sine katılmış delege olarak tanımlanıyor. Amaç aktif oy gücünü, delege edilen ZK miktarını ve sürekli katılımı artırarak yönetişim güvenilirliğini test etmek. Pilot portalı yayında; Sezon 1 ödülleri 9 Şubat’ta başlıyor.
Gerçek Dünya Varlıkları
Pharus Takımından Notlar
Gizlilik Odaklı Katman-2’ler
Blokzincir teknolojisinin temel vaatlerinden biri, şeffaflık ve doğrulanabilirliktir. Ethereum gibi herkese açık defter (public ledger) sistemlerinde her işlem, bakiye değişimi ve akıllı sözleşme etkileşimi herkes tarafından görüntülenebilir. Bu yapı, güveni merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan sağlamayı mümkün kılmıştır. Ancak yine bu sebeple, mahremiyetin neredeyse ortadan kalkması problemi de beraberinde gelmiştir.
Bugün Ethereum üzerinde bir adresle etkileşime girildiğinde:
Kullanıcının tüm geçmiş işlemleri,
Sahip olduğu token’lar,
DeFi pozisyonları,
Kimlerle ne zaman etkileşime girdiği
kolayca görüntülenebilmektedir. Bu durum; bireysel kullanıcılar için finansal gözetim, kurumlar için ise ticari sırların açığa çıkması anlamlarını dahi taşıyabilir. Örneğin bir DAO’nun veya fonun büyük bir swap işlemi yapacağı önceden görülebilir ki bu da en basit açıdan MEV (Maksimum Elde Edilebilir Değer - Maximal Extractable Value), front-running ve sandwich saldırıların kapı açabilir.
Geleneksel finans sistemlerinde ise işlemlerin tamamen şeffaf değil, kontrollü olarak gizlilik içerdiğini söyleyebiliriz. Bankalar arası transferler herkese açık değildir, yalnızca yetkili taraflar gerekli bilgilere erişebilir. Blokzincirlerin küresel finans altyapısı olma iddiası düşünüldüğünde, benzer bir gizlilik seviyesinin kripto ekosisteminde de sağlanması gerekmektedir.
Bu noktada “privacy by default (sıfırdan var olan gizlilik)” kavramı öne çıkar. Mevcut L1 zincirlerde gizlilik genellikle opsiyoneldir (ör. karıştırıcılar veya shielded havuzlar). Ancak bu çözümler; karmaşık kullanıcı deneyimine sahiptir, regülasyonlarla uyumlu değildir ve genellikle bireysel kullanım senaryolarından ibarettir.
Bunun yerine geliştiriciler, gizliliği protokol seviyesinde ele alan Layer-2 çözümleri geliştirmektir.
Neden Layer-2?
Privacy odaklı tasarımların büyük kısmı doğrudan L1 üzerinde uygulanamaz. Bunun temel sebepleri:
Yüksek hesaplama maliyeti (özellikle sıfır-bilgi kanıtlarının oluşturulması),
Zincir üzerindeki veri maliyetleri,
Mevcut EVM tasarımının gizliliğe uygun olmaması.
Layer-2 çözümleri bu noktada kritik bir rol oynar. L2’ler, işlemleri zincir dışında (off-chain) yürütüp yalnızca kriptografik kanıtları ana zincire göndererek hem ölçeklenebilirlik hem de gizlilik sağlar. Özellikle sıfır-bilgi kanıtı tabanlı L2’ler, “bir işlemin doğru olduğunu kanıtla ama içeriğini açıklama” prensibiyle gizlilik için ideal bir zemin sunar.
Gizlilik odaklı L2’ler genel olarak şu hedefleri taşır:
işlem tutarını, göndereni ve alıcıyı gizlemek,
akıllı sözleşme durumunu (state) özel tutmak,
Ethereum’un sağladığı güvenlikten ödün vermemek,
geliştiriciler için sürdürülebilir bir programlama deneyimi sunmak.
Bu hedefler doğrultusunda farklı mimari yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Bazıları tamamen gizli akıllı sözleşmeler üzerine odaklanırken, bazıları EVM uyumluluğunu koruyarak gizliliği katman olarak eklemeyi tercih eder. Aztec, Miden ve Payy Network bu farklı yaklaşımların güncel ve güçlü örneklerindendir diyebiliriz.
Aztec, Ethereum’un üzerine kurulmuş gizlilik odaklı sıfır-bilgi kanıtı kullanan bir Layer-2 çözümüdür. Bu teknoloji sayesinde işlemler hem daha hızlı ve ucuz olur hem de veri içeriği tamamen gizlenebilir. Verinin kimden geldiği, kime gittiği ve işlem tutar gibi bilgiler gizlenir.
Aztec, akıllı sözleşmeler yazılabilmesine izin verir. Bu sayede geliştiriciler hem genel hem de gizli tutarak fonksiyonaliteleri birleştirebilir. Gizlilik odaklı uygulamalar, örneğin private AMM’ler (otomatik piyasa yapıcılar) gibi, rakiplerin işlem bilgilerini bilmeden likidite sağlayabilir. Bu da en baştaki örneğimizdeki gibi potansiyel MEV saldırılarına karşı korunma sağlar.
Miden, sıfır-bilgi kanıtının bir türevi olan STARK teknolojisini kullanan sıfır-bilgi kanıtı tabanlı bir L2 rollup çözümüdür.
Miden’in mimarisi, özel veriler ve herkese açık verileri ayırarak gizliliğe odaklanır ve blokzincirde paylaşılan sadece gerekli minimum bilgiyi bırakır. Bu, hızı artırırken aynı zamanda gizlilik ve doğrulamayı korumayı hedefler.
Payy, görece yeni bir gizlilik odaklı Ethereum Layer-2 ağıdır ve tasarımı bakımından ERC-20 transferlerini varsayılan olarak gizli hale getirir.
Gizlilik Odaklı L2’lerin Değeri ve Geleceği
Bu projelerin tümü, blokzincirlerin şeffaflığını gizlilikle dengeleme çabalarının farklı yollarını temsil eder. Aztec daha geleneksel sıfır-bilgi kanıtı tabanlı Katman-2 ile gizlilik sağlarken, Miden STARK’ların gücünü ve paralel işlem mimarisini kullanıyor. Payy ise kullanıcı dostu ve EVM uyumlu gizliliği önceliklendiriyor.
⭐️ Araştırmacımız Yiğit Yektin tarafından hazırlandı.
Haftanın MEME’i
Bu bülten ile birlikte, Web3 ekosistemindeki en son gelişmeleri yakından takip etmenizi sağlıyoruz. Bir sonraki sayımızda görüşmek üzere!